| |
|
|
|
 |
|
|
| |
Wie werkt met archieven, kan voor verrassingen komen te staan. Opeens komt het verleden tot leven in een processtuk, een proces-verbaal, een belastingregister, een dagboek of een brief. Vaak blijkt dan dat er in de wereld niet zo veel is veranderd. Al eeuwen geleden braken bestuurders en rechters zich het hoofd over nog altijd actuele politieke issues als belastingontduiking, vervuiling, zinloos geweld en prostitutie. Net als nu raakten vroeger de gemoederen verhit wegens de liefde, koken en voetbal. Van
alle tijden zijn ook de markante figuren in stad en dorp.
|
|
|
|
| | |
|
|
Hieronder kunt u kiezen uit onze archiefsprokkels. Ze zijn eerder gepubliceerd in het huis-aan-huisblad De Maaspost (tegenwoordig De Trompetter/De Maaspost). In ons overzicht vindt u in kort bestek allerlei verrassende verhalen. We voegen regelmatig nieuwe sprokkels toe.
|
|
| | |
|
|
De twee nieuwste archiefsprokkels ziet u in één oogopslag. Als u met de muis wijst op de inleidende teksten aan de rechterkant, ziet u
de foto verspringen. Deze teksten zijn tegelijkertijd een link naar de nieuwe sprokkel. Met een klik van de uw linkermuisknop komt u uit bij een van die nieuwste archiefsprokkels.
Ons overzicht van archiefsprokkels bestaat uit tien rubrieken. De tabbladen ziet u aan de linkerkant staan. Wanneer u op een tabblad klikt, komen de titels van de sprokkels in vierkanten blokjes te voorschijn. Klik op één van de blokjes en u gaat naar de archiefsprokkel van uw keuze. |
|
| |
|
Geloof en gelofte
|
|
Heg en steg
|
|
Herinnerd en herdacht
|
|
Kennis en kunde
|
|
Lief en leed
|
|
Oorlog en vrede
|
|
Recht en slecht
|
|
Vermaak en vertier
|
|
Woning en werk
|
|
Ziek en gezond
|
|
|
19 mei 1898 vertrok Edmond per boot vanuit Marseille naar Indië (Indonesië). Op 13 juni kwam hij aan in Batavia (Jakarta). Vervolgens reisde hij naar de Preanger-Regentschappen.
|
|
Maastricht geniet de twijfelachtige eer de plaats te zijn waar voor de laatste keer in Nederland een door een burgerlijke rechtbank ter dood veroordeelde in het openbaar werd terechtgesteld.
|
|
|
Enkele eeuwen lang was Maastricht een bisschopsstad. Eén van de bisschoppen van Maastricht was de H. Amandus. |
Bisschop Amandus van Maastricht, niet de eerste de beste |
 |
|
Een verhaal uit de Servaaslegende van Jocundus (11e eeuw). |
Sint Servaas beschermt zijn kerk tegen de Noormannen |
 |
|
“Ik sliep nog zo lekker”, zuchtte broeder Winand, toen het klokje luidde en alle monniken op de grote slaapzaal gewekt werden. |
De Sint Servaasviering van het jaar 1000 |
 |
|
Maastrichts chauvinisme blijkt niet van gisteren. Zie Jocundus (11e eeuw) |
Maastrichts chauvinisme in de Middeleeuwen |
 |
|
In de achtste eeuw werd geschreven over een Petruskerk en een Michaëlskerk. Waar lagen die? |
Twee onbekende kerken in vroegmiddeleeuws Maastricht |
 |
|
Het Sint Servaas- kapittel als belangrijk grootgrondbezitter. |
De kannuniken van Sint Servaas en hun grondgebied |
 |
|
Aan de noordzeijde van het Vrijthof heeft ooit een Witte Vrouwenklooster gestaan. |
Het Witte Vrouwenklooster |
 |
|
Een wonder rond de dood van een pater kapucijn in Maastricht. |
'Er is een roos ontsprongen ...' |
 |
|
De kerk in de ban van de Franse revolutie. Hoe verging het toen de parochie? |
Parochie Sint Pieter in de Franse tijd |
 |
|
Willem Heijnen: 44 jaar lang (1825-1869) pastoor van Sint Pieter. |
Minder bekende pastoor van Sint Pieter |
 |
|
‘O reinste der schepselen ... O Sterre der Zee ...’ Het lied is overbekend, maar wie waren de componist en de auteur? |
Wie componeerde en schreef het lied ‘O Sterre der Zee’? |
 |
|
Over een religieus gebouw in Nazareth dat vroeger is gesloopt. |
Zusters van Nazareth |
 |
|
Naar aanleiding van het Mariacongres in 1947 werd een commissie opgericht voor de oprichting van een Mariamonument. |
Van ‘badkamer’ tot ‘toeptafel’. De Mariazuil in de Stationsstraat |
 |
|
Van de vele pastoors die in Limmel hebben gewerkt, is pastoor Mulkens misschien wel de bekendste. |
Pastoor Jean Mulkens van Limmel (deel 1) |
 |
|
Op 25 april 1963 werd Jean benoemd tot pastoor in Limmel. Hij zou hier veertig jaar blijven. |
Pastoor Jean Mulkens van Limmel (deel 2) |
|
|
Over oeroude menselijke activiteiten rond onze kerk aan de Sint Pieterstraat. |
Oeromgeving van de Minderbroederskerk |
 |
|
Wat troffen de eerste Minderbroeders aan nadat zij in 1234 toestemming hadden gekregen om zich in Maastricht te vestigen? |
De komst van de eerste Minderbroeders in Maastricht |
 |
|
Een schildering van Franciscus op het gewelf van het koor van de Minder- broederskerk. Een wetenswaardigheid. |
Franciscus op het koor van de Minderbroederskerk |
 |
|
In het vroegere Minderbroedersklooster aan de Sint-Pieterstraat is een kapel met de naam Sterre der Zee. |
De Sterre der Zeekapel in de Minderbroederskerk |
 |
|
Tegen de noordmuur van het koor in de Minderbroederskerk is een epitaaf of grafschrift aangebracht. |
Epitaaf van Goropius Becanus in de Minderbroederskerk |
 |
|
Het vroegere Minderbroedersklooster was lange tijd een ziekenhuis voor soldaten |
Beter worden in het Minderbroeders- klooster |
 |
|
Een archiefsprokkel over het gereformeerd weeshuis dat van 1640 tot 1690 gehuisvest was aan de Sint Pieterstraat 7. |
Gereformeerde wezen in een Minderbroeders- klooster |
 |
|
Bezoekers zijn altijd weer onder de indruk als zij voor de eerste keer onze archiefdienst aan de Sint Pieterstraat betreden. |
Van klooster tot archiefdienst |
 |
|
In het Bonnefanten- museum liggen drie grote houten pijlers. Ze zijn afkomstig uit het voormalige Dominicanenklooster. |
Architect Sprenger redt pijlers Dominicanenklooster |
 |
|
Nu de kerk van Sint Antonius van Padua gesloopt wordt, een sprokkel over een ander religieus gebouw in Nazareth. |
Zusters van Nazareth |
|
|
Een brug over een rivier vergt onderhoud. Daar weten we in Maastricht alles van. |
Een brug, daar blijf je mee bezig |
 |
|
Waarom spreken we over de tiende boog? Heeft de Servaasbrug wel zoveel bogen? |
De tiende boog van de Servaasbrug |
 |
|
In Maastricht zijn stukken van de leuning van de Sint Servaasbrug op vreemde plaatsen te vinden. |
Een brugleuning bij stukken en beetjes |
 |
|
Vóór 1794, jaar van de komst van de Franse legers, was het grondgebied van het huidige Limburg een lappendeken. |
Kom vooral niet in mijn st(r)aatje! |
aatje.jpg) |
|
Bij hoog water van de Maas stonden regelmatig grote delen van het Wyckerveld onder water. |
Toen Wyck nog een eiland was |
 |
|
Met leuke terrasjes is dit intieme plein het middelpunt van "Petit Paris". |
Sint Amorsplein |
 |
|
Wie kent ze niet, de prentbriefkaarten die ieder jaar in de zomermaanden op de deurmat vallen. |
Prentbriefkaarten |
 |
|
Tijden veranderen, zo ook bij de V&D. Achter de moderne glasgevel gaat een hele geschiedenis schuil. |
De bekendste afkorting: V&D 100 jaar |
 |
|
Bij sloopwerk op het Sphinxterrein zijn overblijfselen van twee (vermoedelijk) Joodse inwoners van Maastricht ontdekt. |
Joodse begraafplaats op het Sphinxterrein (deel 1) |
 |
|
Inmiddels zijn er meer aanwijzingen gevonden over de stichting van de begraafplaats en haar voorgeschiedenis. |
Joodse begraafplaats op het Sphinxterrein (deel 2) |
 |
|
Over het geboortehuis van Henriette d'Oultremont hadden de plaatselijke historici nooit zekerheid. |
Het geboortehuis van Henriette d’Oultremont gevonden |
 |
|
Tegenwoordig ligt op Caestert, bovenop het Belgische gedeelte van de Sint-Pietersberg, alleen nog de oude hoeve. |
Caestert: een verdwenen klooster en een afgebrand kasteel |
 |
|
Over een romatische tekening van de Sint Pietersberg van 225 jaar geleden. |
Een lome zomerdag op Slavante |
 |
|
Waar was de ingang die is afgebeeld op de tekening van de sprokkel 'Een lome zomerdag op Slavante'? |
De doorgang door de Mussenberg |
 |
|
Op 10 maart 1933 stond het grote nieuws in de krant: "Z.H. den Paus heeft de O.L. Vrouwekerk verheven tot Basiliek". |
De Sterre der Zee 75 jaar basiliek |
 |
|
In de kruisgang van de Onze Lieve Vrouwebasiliek in Maastricht hangen 14 rouwborden. Ze dateren uit de 17e en de 18e eeuw. |
Het verhaal achter een rouwbord |
 |
|
Wat deed de grote tsaar in Maastricht? Zijn ontvangst was in elk geval luisterrijk. |
Tsaar Peter de Grote in Maastricht |
 |
|
Na vroege dood van Lodewijk XVII stonden pretendenten in de rij. |
Was Maastrichtenaar koning van Frankrijk? |
 |
|
Op het huis aan de Bouillonstraat 8/10 staat Marx op een plaquette. Hoort die daar wel? |
Marx op de Markt |
 |
|
Een verzakking in het spoor bij Geulle en de ontsporing van Petrus Regout. |
'Waarom Regout niet kwam per trein...' |
 |
|
Edmond Regout (1870-1926). Hij was een kleinzoon van de Maastrichtse ondernemer Petrus (I) Regout. |
De verre reizen van Edmond Regout |
 |
|
Het maken van verre reizen is tegenwoordig niet zo bijzonder meer, maar een eeuw geleden was dat een hele onderneming. |
Edmond Regout in de ‘Far West’ (1) |
 |
|
Hij verbleef hier een paar maanden lang op de ranch van zijn vriend Leopold Beck in Glendive (Montana). |
Edmond Regout in de ‘Far West’ (2) |
 |
|
In juli 1895 trok Edmond gedurende vijf dagen naar Dickinson samen met een veefokker uit de buurt. |
Edmond Regout in de 'Far West' (3) |
 |
|
"Afgezien van de paarden moet ik alles zelf doen, behalve koken en mijn bed opmaken." |
Edmond Regout in de 'Far West' (4) |
 |
|
Het liefst vertoefde Edmond op de prairie of op de ranch. Het verblijf in stadjes als Glendive en Dickinson zag hij als een nood- zakelijk kwaad. |
Edmond Regout in de 'Far West' (slot) |
 |
|
19 mei 1898 vertrok Edmond per boot vanuit Marseille naar Indië (Indonesië). Op 13 juni kwam hij aan in Batavia (Jakarta). |
Edmond Regout in het Verre oosten (1) |
 |
|
Wie gaat er schuil achter de Carl Smulderssingel in de Maastrichtse wijk Caberg? |
Een veelzijdig Maastrichts-Luiks componist |
 |
|
Het lange leven van Joseph Hollman stond bol van de muziek. |
Een gelauwerd musicus |
 |
|
De 'stugge' dirigent doet het beroemde Maastrichtse koor opbloeien. |
De Mastreechter Staar onder leiding van Peter Gielen |
 |
|
Bij leven was hij al tot straat verheven. Over de beroemde "Chopin van de violoncel". |
Batta bij leven tot straat verheven |
 |
|
Over de professoren- buurt in Wyckerpoort. Crahay was een natuurwetenschapper. |
De professorenbuurt (deel 1): Jacques Crahay |
 |
|
De straat tussen de Scharnerweg en het Koningsplein, heet sinds 1921 Professor Pieter Willemsstraat. Wie was Pieter Willems? |
De professorenbuurt (deel 2): Pieter Willems |
 |
|
Over de professorenbuurt in Wyckerveld. Schols was hoogleraar Geodesie. |
De professorenbuurt (deel 3): Charles Schols |
 |
|
De straat tussen de Meerssenerweg en de Prof. P. Willemsstraat, kreeg de naam Prof. Roerschstraat. Wie was deze professor? |
De Professorenbuurt (deel 4): Louis Roersch |
 |
|
In aflevering 1 van ‘De Professorenbuurt’ kon u lezen dat professor Crahay een leerling was van Minckelers. Ook Martens was dat. |
De Professorenbuurt (deel 5): Martin Martens |
 |
|
Over de jurist en literator André van Hasselt. Die van de kade in Maastricht. |
Poëzie langs de Maas |
 |
|
Waarom is in 1952 een straat in Maastricht genoemd naar August Clavereau? |
August Clavereau |
 |
|
Over het geboortehuis van Henriette d'Oultremont hadden de plaatselijke historici in het verleden nooit zekerheid. |
Het geboortehuis van Henriette d’Oultremont gevonden |
 |
|
In 1903 werd een weg van het kanaal langs het Villapark de Van Heylerhofflaan genoemd. |
Van Heylerhoff en zijn naaste buren |
 |
|
In 1946 verloor Maastricht een man die recht sprak, niet alleen in zijn beroep, maar ook als schrijver in het Maastrichtse dialect. |
Edmond Jaspar, kantonrechter en dialectschrijver |
 |
|
In sociaal opzicht was fabrieksdirecteur Emile van Oppen zijn tijd vooruit. Maar hij gedroeg zich ook als een conservatieve, katholieke patriarch. |
Emile van Oppen: “Alle werknemers moeten kapitalisten zijn” |
 |
|
De 16e eeuwse arts Johannes Goropius Becanus wist het antwoord. |
Waar woonden Adam en Eva? |
|
|
De Karolingische minuskel: een vernieuwing in ons Westeuropese handschrift. |
Karel de Grote voert de computerletter in |
 |
|
Hoe prent je iets in je geheugen? Over beelden als ezelsbruggetjes. |
Geheugenkunst: 'Beelden om niet te vergeten' |
 |
|
Komt het idee van Google Earth uit de 18e eeuw? |
Google Earth anno 1748 |
 |
|
Een opmerkelijke vondst rond 1770 in de Sint-Pietersberg: de fossiele kop van onbekend zeedier. |
De roof van de mosasaurus |
 |
|
Razend was de baron. Buiten zichzelf van woede. Dat is goed te zien aan de grove taal in zijn briefje van 23 maart 1677. |
Mijnheer de baron is boos |
 |
|
Haar leven lang op zoek naar het geld dat haar toekwam. Een trieste (rechts)zaak. |
Isabella voor het ongeluk geboren |
 |
|
Een nieuwjaarwens van zoon Willem voor zijn ouders doet de harten smelten. |
Een nieuwjaarsmorgen in Maastricht (1732) |
 |
|
Over het dagelijks leven van een welgestelde familie. Met een lekker recept. |
Een kijkje in de keuken van de familie Behr |
 |
|
Het dagboekje van Clara getuigt van grote liefde voor haar verloofde. |
Het korte leven van Clara Dubois |
 |
|
Een echtpaar maakt in 1796 dankbaar gebruik van een nieuwe wettelijke regeling. |
De eerste echtscheiding in Nederland |
 |
|
Vondelingen werden soms vernoemd naar het seizoen. Zo ook Joseph Sprokkel. |
De eerste Sprokkel heette Joseph |
 |
|
Vroeger boterde het ook al niet tussen Maastricht en Valkenburg. Wie won? |
Oorlog tussen Maastricht en Valkenburg (1327) |
 |
|
Op de vroege morgen van de 10e mei 1940 'zien de pruusje dao'. |
Eijsden: dorp onder vuur (1940) |
 |
|
Leon Wijnands (1905-1979) uit de Concordiastraat fotografeert de bevrijding van Heer |
De bevrijding van Heer in foto’s (1944) |
 |
|
Een kannunik van de Onze Lieve Vrouwe- kerk staat voor de kerkelijke rechter. |
Kannunik betrokken bij steekpartij |
 |
|
Eeuwen later tussen de papieren in het archief teruggevonden: een gebroken mes. |
Tweemaal proces met mes |
 |
|
In de Raamstaat hield zich een vrouw ’op ‘dewelke professie is makende van kinderen op te kopen ...' |
Een geval van kinderhandel in 1680 |
 |
|
De aktes van de notarissen kunnen soms de meest onverwachte zaken aan het licht brengen. |
Maastrichtse slavenhandelaars in Cadix |
 |
|
Over dodelijke duels die in de Franse tijd achter de Biesen werden uitgevochten. |
Op leven en dood achter de Biesen |
 |
|
Een kannunik van Sint Servaas voor de rechter gedaagd wegens bedrog. |
De avonturen van Madame de Wevelinkhoven |
 |
|
Een zekere Louis van Suetendael laat beslag leggen op een bedrag uit de erfenis van de dochhter van Gerard van Suetendael. |
Het zwarte schaap van de familie: Louis van Suetendael |
 |
|
Rechterlijke archieven lijken een droge opsomming van juridische zaken te bevatten. Niets is minder waar. |
Zilverdiefstal in Kasteel Rijckholt in 1724 |
 |
|
Een rechtszaak over prostitutie en vrouwenhandel. |
'Vuile handel' in de 18e eeuw |
 |
|
Op 4 oktober 1770 tekende een notaris in Maastricht een opmerkelijke getuigenverklaring op. |
Leck Jansen de Maers. Een opmerkelijke getuigenverklaring |
 |
|
Een bordeelhoudster klaagt haar concurrent aan bij de politie. Slimme zet? |
Verboden vruchten in de Hemelse Helstraat |
 |
|
Mannen, vrouwen en kinderen smokkelen alcohol voor café- houders en drank- stokers. |
Smokkel in 19e-eeuws Maastricht |
 |
|
Maastricht beschikte in het midden van de negentiende eeuw niet meer over een eigen schavot. |
De laatste terechtstelling in Nederland |
 |
|
Ieder jaar vierde Maastricht op de 4e juli de overwinning op Valkenburg (1327). |
Oorlog tussen Maastricht en Valkenburg |
|
|
"Voetbal is oorlog". Ook in het dorp Heer bij Maastricht. |
Weerstand tegen katholiek voetbal in Heer (1926) |
 |
|
De Sjengen kunnen opgelucht zijn: hun carnaval is geen 19e-eeuws importartikel uit het Rijnland. |
Carnaval is puur Mestreechs volksfeest |
 |
|
Waarom bracht de Zeppelin een bezoek aan Maastricht? Wat was het doel van de reis? |
Een sigaar in de lucht! |
 |
|
De overheid verplicht brouwers tot het maken van dik en dun bier. |
Maastricht en zijn bier in de 16e en 17e eeuw |
 |
|
Een geweermakerij aan het Vrijthof veroorzaakt een ondragelijke stank. |
Overlast van industrie in de binnenstad |
 |
|
Het klinkt modern: man vertrekt naar het buitenland om er een bedrijf op te richten. Maar G. van Sueten- dael leefde 4 eeuwen geleden. |
Een ondernemer uit de zeventiende eeuw: Gerard van Suetendael |
 |
|
Op het adres Kapoen- straat 24 was lange tijd een apotheek gevestigd. |
Het oude Pigmentorium in de Kapoenstraat |
 |
|
Eind 1992 sloot Piet Klerkx zijn meubel- zaak op de hoek van de Papenstraat. |
De meubels van Piet Klerkx |
 |
|
Een bundeltje met een stuk touw eromheen. Toen ik het open- maakte, kon ik eerst geen directe samen- hang ontdekken. |
De leerjongen |
 |
|
Rond 1800 was de architect M. Soiron populair in Maastricht. De westwand van de Markt paste hij aan de mode van de tijd aan. |
Modebewuste wethouders in Maastricht |
 |
|
Enkele weken geleden leefde het personeel van de papierfabriek in Weert bij Meerssen tussen hoop en vrees. |
Triest einde voor de ‘papier fabrijk zonder einde’ in Meerssen |
 |
|
In sociaal opzicht was fabrieksdirecteur Van Oppen zijn tijd ver vooruit. |
Emile van Oppen:"alle werknemers moeten kapitalisten zijn" |
 |
|
Maastrichtenaar Sjeng Frijns (1922-2005) is al een tijd met pensioen als hij vertelt over zijn lotgevallen als grenspendelaar. |
Werken over de taalgrens. Interview met Sjeng Frijns (maart 2004) |
 |
|
Na de bevrijding zette hij zijn loopbaan voort als bouwvakker in Luik en omgeving. Hij vertelt hoe hij zich daar redde. |
Werken over de taalgrens. Vervolg interview met Sjeng Frijns (maart 2004) |
 |
|
In 1955 zei Frijns de bouw vaarwel voor een beter betaalde baan bij een zinksmelterij in Trooz. Hij bleef grens- arbeider tot 1960. |
Werken over de taalgrens. Vervolg interview met Sjef Frijns (maart 2004) |
 |
|
Over de verzorging van krankzinnigen in het Servaas gasthuis. |
Krankzinnigenzorg in Maastricht in de 11e eeuw |
 |
|
Hoe schoon was Maastricht in vroeger tijden? Over slacht- afval en ander vuil. |
Sjiek en sjoen in de tijd van toen |
 |
|
Over geneeskundige zorg voor arbeiders en hun kinderen in Maastricht. |
De armendokter Fouquet (1822-1893) |
 |
|
| |
|
| |
|
|
|
